Baru-baru ini pelaras pada multimeter berjenama FLUKE model 115 saya tiba-tiba boleh dilaras melebihi bahagian OFF seperti boleh dilihat pada gambar di bawah
FLUKE 115
Masalah sedemikian biasanya adalah disebabkan penahan di dalamnya telah patah atau pecah.
Buka kesemua skru...
Jika anda berhajat DIY, anda perlu buka multimeter untuk mengetahui kerosakkannya. Setelah penutup dibuka, 7 biji skru seperti telah saya tandakan pada gambar di atas perlu dibuka untuk mengeluarkan papan litar.
Setelah dibuka...
Setelah papan litar dikeluarkan baru lah penahan yang pecah kelihatan dan telah saya tandakan pada gambar di bawah.
Penahan pecah...
Cara paling senang untuk lekatkan penahan yang pecah tersebut ialah menggunakan 'super glue'.
Gam guna 'super glue'...
Setelah siap digam, pasang kembali kesemua bahagian yang telah dibuka sebelumnya.
Minggu lepas saya dirujuk sebuah multimeter berjenama FLUKE, model 789 dengan masalah gagal berfungsi.
FLUKE 789 ProcessMeter
Menurut pemilik, bateri asal di dalamnya telah bocor namun masih gagal berfungsi walaupun telah diganti dengan bateri yang baru. Multimeter ini menggunakan 4 biji bateri jenis AA.
Setelah penutup bateri dibuka...
Pemeriksaan awal mendapati penyambung bateri tidak bersentuh setelah bateri dipasang dan ianya telah patah sewaktu saya keluarkan seperti boleh dilihat pada gambar di bawah.
Keluarkan sambungan bateri yang patah...
Penyambung tersebut patah sebab telah terhakis akibat cecair bateri yang bocor dan teroksida dengan warna hijau melekat padanya.
Pateri sambungan yang patah...
Sebagai percubaan, saya telah bersihkannya dengan menggunakan kertas pasir dan pateri sambungan yang patah seperti boleh dilihat pada gambar di atas.
Siap...
Masalah selesai dan multimeter kembali berfungsi semula setelah diuji seperti boleh dilihat pada gambar di bawah.
Testing ..
Untuk makluman semua, masalah kebocoran bateri ini sering berlaku pada bateri jenis alkali (alkaline battery). Keluarkan bateri jika ditinggalkan lama tidak digunakan.
Semua multimeter dilengkapi dengan bateri dan perlu diganti bila tiba masanya. Persoalannya ialah, bilakah kita harus gantikan bateri tersebut?
Low Batt...
Jika anda menggunakan multimeter berjenama Fluke, model 115, baterinya harus ditukar apabila indikator atau simbol bateri menyala pada skrin seperti boleh dilihat pada gambar di atas.
Tanggalkan skru...
Cara menukarnya sangat mudah iaitu hanya dengan membuka sebiji skru pada bahagian belakang multimeter dan gantikan sebiji bateri 9v sahaja.
Gantikan bateri baharu...
Keterangan lanjut boleh ditonton pada klip video di bawah.
Saya telah menggunakan multimeter berjenama FLUKE model 115 ini beberapa tahun dan ianya sangat mesra pengguna.
FLUKE 115
Antara ciri-ciri yang mesra pengguna ialah:-
menghasilkan bunyi 'beep' bila butang ditekan
lampu backlight akan padam sendiri setelah 40 saat dihidupkan
multimeter akan padam sendiri setelah 30 minit jika tidak digunakan
mengeluarkan bunyi beep jika diod diperiksa elok
mengeluarkan bunyi buzzer berterusan jika litar pintas
Power-up option
Baru-baru ini saya baru perasan yang multimeter ini boleh dilaras mengikut keperluan pengguna dan ianya tercatat pada bahagian belakang seperti boleh dilihat pada gambar di atas.
bEEP - beep OFF
Hanya 3 fungsi sahaja yang boleh dilumpuhkan (disable) iaitu:-
Lumpuhkan fungsi bunyi 'beep' bila ditekan
Lumpuhkan fungsi 'auto off' lampu backlight
Lumpuhkan fungsi 'auto off'
PoFF - Power OFF
Sebelum melumpuhkan ketiga-tiga fungsi di atas, multimeter harus dilaras ke OFF.
Tekan butang 'MIN MAX' & hidupkan multimeter untuk padamkan bunyi 'beep'
Tekan butang kuning & hidupkan multimeter untuk lumpuhkan 'auto off'
Tekan butang backlight & hidupkan multimeter untuk lumpuhkan 'backlight auto off'
LoFF - Light OFF
Ketiga-tiga fungsi tersebut tidak kekal dan akan kembali normal setelah multimeter dipadam atau 'auto off'.
LCAP - Low impedance capacitance
Selain daripada 3 fungsi di atas, saya juga dapati multimeter ini juga boleh mengukur 'Low impedance capacitance' dengan menekan butang 'range' & hidupkan multimeter.
LoZ - Low input impedance
Perkataan LoZ akan terpapar pada skrin selepas itu jika dilaras ke bahagian untuk memeriksa kapasitor seperti boleh dilihat pada gambar di atas.
Menurut 'user manual' seperti boleh dilihat pada gambar di atas, bacaan kurang tepat (lower accuracy) jika menggunakan fungsi LoZ.
684 = 680nF
Gambar di atas dan di bawah menunjukkan bacaan yang saya dapat bila mengukur kapasitor yang sama berlabel 684 (680nF). Bacaan dengan fungsi LoZ sedikit tinggi berbanding fungsi normal.
Minggu lepas saya diberi sebuah multimeter analog serta sebuah lagi ScopeMeter oleh pemilik sebuah amplifier berjenama Luxman yang pernah saya baiki dahulu dan anda boleh rujuk di sini.
Kedua-duanya rosak dan multimeter analog telah berjaya saya baiki dan kongsikan minggu lepas di sini.
FLUKE 92B ScopeMeter
Menurut pemilik, ScopeMeter ini beliau beli ketika berkerja di Singapura pada tahun 80an dengan harga kira-kira RM5,000.00 dan jarang digunakan.
Setelah dibuka...
Ketika dirujuk kepada saya penutup luarnya telah rapuh seperti keropok serta banyak bahagian telah pecah. Ada yang pecah ketika saya cuba membukanya untuk membuat pemeriksaan.
Keluarkan skrin dari papan litar...
Setelah berjaya dibuka dan banyak yang pecah, saya dapati masalahnya ialah pada skrin dan polarizernya telah rosak teruk seperti boleh dilihat pada gambar di atas dan di bawah.
Kopek polarizer yang rosak...
Apa yang saya lakukan ialah kopek polarizer asal dan bahagian yang paling susah dibersihkan ialah gam yang melekat pada skrin serta berwarna perang seperti boleh dilihat pada gambar di bawah.
Bersihkan selebihnya yang masih melekat pada skrin...
Untuk pengetahuan semua, skrin ini dilekat polarizer pada bahagian atas dan bawah seperti TV LCD/LED. Kerja-kerja membuang gam yang melekat pada skrin harus dilakukan dengan penuh kesabaran serta berhati-hati sebab diperbuat daripada kaca dan nipis.
Bersihkan sehingga kelihatan lutsinar....
Saya lekatkan polarizer pada bahagian bawah dahulu dan apabila diuji, tiada paparan pada skrin selain lampu backlight yang berwarna putih sahaja.
Testing - tiada paparan tanpa polarizer...
Sebelum melekat bahagian atas, anda perlu cuba dahulu seperti telah saya lakukan pada klip video di bawah. Pusingkan polarizer sehingga warna perang kelihatan seperti asal ketika saya membukanya di atas.
Cara melekat polarizer pada skrin ialah seperti cara melekat cermin gelap pada kereta iaitu:-
Potong polarizer mengikut siaz yang diperlukan
Basahkan skrin dengan campuran cecair pencuci pinggan
Tanpalkan polarizer pada kedudukannya dan buang gelombong angin/air (jika ada)
Skrin ScopeMeter ini berjaya diselamatkan dan kembali berfungsi seperti boleh dilihat pada gambar di atas dan di bawah.
Multimeter merupakan salah satu peralatan yang penting jika anda bekerja dalam bidang elektrik dan elektronik. Terdapat bermacam-macam multimeter boleh didapati di pasaran dengan julat harga dari belasan ringgit sehingga ke ribuan ringgit.
FLUKE 115
Multimeter yang saya ingin kongsikan kali ini berjenama FLUKE, Model: 115 dan harganya di pasaran sekarang ialah kira-kira RM900.00 sebuah.
Buka ketiga-tiga skru untuk membuka penutup belakang multimeter...
Saya beli multimeter ini dari rakan sekerja dengan harga RM150.00 sahaja dan setelah diuji semua berkeadaan baik dan cuma tidak dapat mengukur arus elektrik dalam unit ampere.
Setelah penutup belakang di buka...
Jika dilihat pada gambar pertama di atas, multimeter ini dilengkapi dengan fius 10A dan saya syak fius tersebut putus.
11A, 1000v
Setelah dibuka dan diperiksa ternyata fiusnya putus dan fius yang digunakan ialah 11A dan bukannya 10A seperti yang boleh dilihat pada gambar pertama di atas.
10A, 380v
Oleh kerana fius yang sama seperti asal tidak dapat diperolehi di pasaran tempatan maka saya cari fius yang hampir sama atau paling dekat iaitu 10A namun hanya mampu bertahan sehingga 380v sahaja untuk kegunaan sementara.
Selama ini saya telah banyak menggunakan multimeter murah dan ianya akan rosak dan tidak dapat dibaiki lagi jika kita mengukur arus elektrik yang melebihi had kemampuanya walaupun dilengkapi dengan fius.
Nasihat saya ialah, elakkan menggunakan multimeter anda untuk mengukur arus elektrik (ampere) jika anda tidak pasti kemampuan multimeter anda.
